Twitter Facebook More

18 Mayıs 2012 Cuma

Tüm Yıl Tek Giysi Protestosu

,
Bir kıyafeti 365 gün giyebilir misiniz? Veya 365 gün sadece tek bir kıyafetle yaşamınızı sürdürülebilir misiniz?

Sonu olmayan eşya tüketiminden bunalan insanlar, yaşam tarzlarında farklı değişikliklerle tüketim toplumunu protesto etmeye çalışıyor, bir yandan da kendilerini denemiş oluyorlar. Bu insanlardan biri de Kristy Powell. One Dress Protest yani Tek Giysi Protestosu isimli bir bloga sahip ve bu blog aracılığıyla protestosunun ayrıntılarını aktarıyor. Blog açıklamasında protestosunun neden ve nasıl kıyafetlerini giydiği fikriyle alakalı olduğunu belirtiyor. En kafa yoran sorunlar, kimliğimizin nasıl giydiklerimizle özdeşleştiği ve insanlarla özellikle ilk karşılaşmada nasıl dış görünüş odaklı bir değerlendirme yaptığımız. Ve tabi ki "modanın" gerçekte kendisi için ne anlam ifade ettiği...

Powell'ın protestosu 2011 Ocak ayında başladı. Şu anda bitmiş durumda. Başlarken tabi ki en zoru 1 yıl boyunca nasıl bir kıyafet giymek istediğine karar vermek oldu. Aslında Powell'ın kriterleri, fazla kıyafet giysek bile arzuladığımız türden;


  • Giysi, sürdürülebilir maddelerden yapılmış olmalı
  • İsmiyle çağırabileceğim bir insan tarafından üretilmiş olmalı
  • Yaşadığım yerin 150 mil kapsamında üretilmiş olmalı (Bakınız 150 Mil Kıyafet Diyeti)
  • Çok amaçlı yani kullanışlı olmalı
  • Bana özel üretilmiş bir şey aramıyorum, başka insanların giymiş olması fikri güzel geliyor


Eklediği diğer cümle de şöyle "Çok geniş bir zaman diliminde giymeye karar verdim. Bu kendimi onun dışında tanımlamayı öğrenme süreci, kıyafetlerimin dışında." Herhangi bir aksesuar kullanmamaya karar veriyor çünkü hergün aynı gözükmek istiyor. Yine de yazısından saat, evlilik yüzüğü ve bir küpe gibi ufak aksesuarlar taktığı anlaşılıyor. Benim de kişisel olarak merak ettiğim konu yıkamaydı, buna cevap olarak en sonunda giysinin çok da fazla yıkanmasına gerek olmadığını belirtiyor ve onun yerine kendisi daha sık yıkanmaya karar vermiş. Kıyafetlerin çok fazla yıkanmasının da sürdürülebilirlikle uyuşmadığını belirtiyor.

Ocak 2012'de protestonun süresi doldu. Powell, artık eski haline dönebileceğini, yeni kıyafetler alabileceği ama böyle niyetinin olmadığını söylüyor. Özlediği şeyler olsa da artık daha minimal, daha az eşyaya sahip bir dolap oluşturacağını yazıyor.

Krist Powell'ın tek kıyafet protestosu aslında ilk değil. 2009 yılında bir kadın, sürdürülebilir modaya dikkat çekmek amacıyla 365 gün boyunca aynı kıyafeti giymeye karar verdi. Bir proje haline getirilen bu protestoda Hindistan'da sosyal hakları olmayan çocukları eğitimi için para da toplandı. Uniform Project isimli projeyi bulan kişi Sheena Matheiken, Hintli çocuklara yardım eden Akanksha Foundation'ı desteklemek amacıyla 365 gün küçük siyah bir elbise giydi. Eylem yankı buldu ve çok sayıda ana akım medya kuruluşunda yer aldı. Proje 100 bin doların üzerinde fon topladı, Sheena Matheiken ise Elle tarafından 2009'un önemli kadınları arasında gösterildi. Küçük siyah elbise, geliri fona aktarılmak üzere satışa da sunuldu. Kendin-yapçılar için nasıl yapıldığını da anlatıldı. Aslında Küçük siyah elbise(little black dress) Coco Chanel'in modada efsane olmuş kokteyl elbisesinin ismidir. Aynı ismin kullanılması, sanırım yeni bir moda devriminin eşiğinde olduğunu anlatmak içindi.

Matheiken'in Powell'den farkı, sosyal bir amaçla yola çıkması ve kıyafetini aksesuarlarla süslemesi ki bence aksesuar kullanmada sakınca yok. Hatta aksesuar, işi eğlenceli hale getiriyor. Tabi nereden sağlandığı da önemli. Powell daha kişisel bir protesto içindeydi ve amaçlarında da belirttiği gibi aslında kendi duygularıyla yüzleşmeye ve kendini değiştirmeye çalışıyordu. Matheiken, yardıma ihtiyacı olan çocuklara destek için başka giysi satın almamak ve tek giysiyle idare etmek gibi empati kuran bir eylemle harekete geçip aslında işin özünü de yansıttı. Ama videoda da göründüğü gibi kıyafetin yanındaki aksesuarlar bazen fazla çeşitli, yine alışverişe yol açabilecek dereceye kaçmış görünüyor. Takdir sizin.







Giydiklerimizi azaltmak, yenilerini satın almamak yavaş moda(slow fashion) ve sürdürülebilirlik açısından oldukça önem taşıyor. Yavaş moda ayrı bir dosya konusu çünkü işin içinde çok sayıda unsur ve çok sayıda da yöntem var. Ama bu tür öncü insanları, ilham vermesi açısından anlatmak çok değerli. Bütünüyle de anlatmadım, İngilizce olduğu için, zamanım şimdilik bu kadar el verdi ama iki protestonun  sayfasını veriyorum. Merak ettiğiniz noktalar varsa inceleyebilirsiniz.

Başta okurken, hayatta yapamam herhalde diye düşünüyorken, şimdi ilhamımı almış durumdayım. Aklımda bir fikir var ama üzerinde düşümem lazım. Belki size de daha uygun gelebilir. 1 yıl boyunca hiçbir kıyafet almama protestosu düzenleyebiliriz. Zaten bir yığın giyecek eşyamız olduğu için böyle bir protestonun rahatsızlık verecek boyutu herhalde duygusal olandır. Böyle bir düşünce insanın içinde bazı korkuları uyandırıyor, işte o korkular tam olarak ne? Onu tartışmak isterim. Sonuçta hep aynı da giyinmeyeceğim, çünkü zaten var, sadece 1 yıl hiçbir giysi satın almayacağım. Olacak olana dair bazı fikirlerim var. Muhtemelen ihtiyacım olan herşey varken, yokmuş gibi yeni ihtiyaçlar yaratacağım(ız). Yani aslında varolan palto da tam ısıtmıyordur....veya şu pantalonun üstüne uyumlu kazak yoktur gibi. Bunlar gerçek ihtiyaç değil, yaratılan, uydurulan ihtiyaçlar. Belki bunlarla yüzleşmeye vesile olur.

Şimdi bile başlayabilirsiniz. Uydurma ihtiyaçlarınızı not alın. Her aklınıza "şunu almalıyım" cümlesi geldiğinde, yazıp, onu gerçekçi şekilde sorgulayın. Gerçek ihtiyaçlarınız nedir, onları da ayrı bir yere not alın. Ve sık sık karşılaştırma yapmak durumu anlamaya yardımcı olur. He, eğer duygusal bir yoksunluk hissi oluşuyorsa, iç sıkıntısı, daralma vs. o zaman satın aldığımız şey hangi boşluğu dolduruyor, onunla yüzleşmemiz gerekir.

Bloglar:
http://onedressprotest.com/
http://theuniformproject.com/

2 yorum:

  1. Ben bu yazıdan ilham alarak 1 Nisan'da, 30 gün için başladım. Bugün üçüncü günüm :) http://tekelbisedeneyi.tumblr.com 'da yaşadıklarım yer alıyor.

    YanıtlaSil