Twitter Facebook More

29 Nisan 2012 Pazar

Recycle, Upcycle, Reuse...Farkları Nedir?

,














Kullanılıp atılan şeylerin atık olup birikmesini önlemek için çeşitli yöntemler var. Bu yöntemlere her geçen yeni bir tanesi ekleniyor. Teknikler çoğladıkça, yeni kavramlar, kelimeler türüyor. Kafa karışıklığını önlemek için bu kavramların ne olduğunu basitçe özetlemeye karar verdim.


En bildiğimiz recycle, geri dönüşüm olarak çevriliyor. Kullanılıp atılan eşyaların işlenip, tekrar kullanıma sokulması geri dönüşümdür. Böylece eşya atık haline gelmez, yeni işlevi ile hayatına devam eder. Recycle'ın upcycle'dan farkı upcycle'da ortaya çıkan eşyanın kalitesinin yüksek olması, halbuki recycle yapılan bir kağıdın kalitesi yeni bir kağıttan düşük olmaktadır.

geri dönüştürülmüş maddeden yapılma kalem

Reuse, yani yeniden kullanmak, adından da anlaşılacağı üzere herhangi bir eşyanın aynı amaçla  tekrar kullanılması anlamına gelmektedir. Yani ortak kullanım dediğimizde, reuse kastettiğimiz anlaşılabilir.



Repurpose’a, yeniden amaçlandırmak denebilir. Bir objeyi başka bir amaç için kullanmak onu yeniden amaçlandırmaktır. Yani tekrar işe yarar hale getirmektir. Kendin yap platformları repurpose için çok güzel örnekler sunuyor. Evde pratik olarak eşyaların kullanım amaçlarını değiştirerek tekrar kullanmamız mümkün.


Reduce ise atık çıkarmayı azaltmaktır. Daha çok ürünlerin üretim süreci için konuşulmaktadır. Kaynak ve enerji kullanımını azaltarak atık çıkarma azaltılabilir. Kişisel bazda daha az eşya kullanılırsak, atığımızda otomatik olarak azalacaktır.

upcycling örneği çatal bilezik
Upcycle ise kullanılmış şeylerin daha iyi kalitede veya çevreye daha az zarar verecek şekilde dönüştürülmesi anlamına geliyor. Yani upcycling, kullanılmış eşyaların daha değerli olacak şekilde dönüştürülmesidir. Sanırım Çöpmadam çantaları upcycle’a çok güzel bir örnek olur. Upcycle’a Türkçe isim bulmak gerektiğini düşünüyorum, önümüzdeki zamanda daha fazla duyacağımız için. Monanche isimli bir blogda “ileriye dönüşüm” olarak adlandırılmış ki bence güzel bir ifade.
















Downcycle, kullanılmış şeylerin daha az kalitede ürünlere dönüştürülmesidir. Örnek olarak ofis kağıdını tuvalet kağıdına dönüştürmek verilebilir. Eşyanın daha düşük kalite bir kullanıma dönüştürülmesi, yani bu tür yeniden amaçlandırma da bu kategoriye girmektedir. Eskimiş kıyafetlerin temizlik bezi yapılması gibi…Downcycling, dönüştürülen şeyin yine hızlı biçimde atık olmasından dolayı çok yararlı bulunmuyor.

Downcycling'e bir örnek olarak kağıdın başka kağıt türlerine dönüştürülmesi
Wikipedia'daki atık hiyerarşisini gösteren piramit, iyiden kötüye doğru atık değerlendirme sistemlerini görmemizi sağlıyor:

0 yorum to “Recycle, Upcycle, Reuse...Farkları Nedir?”

Yorum Gönder